انتشار تقویم زلزله‌های ایران در سال۹۷/ شهرهای امن و ناامن جهان کدامند؟

انتشار تقویم زلزله‌های ایران در سال۹۷/ شهرهای امن و ناامن جهان کدامند؟



جزئیات گزارش سال ۲۰۱۹ «مرسر» -نهاد بررسی‌کننده کیفیت زندگی شهرهای منتخب دنیا -نشان می‌دهد از بین ۲۳۱ شهر، دمشق ناامن‌ترین شهر جهان است و در اروپا و آمریکا نیز به ترتیب مسکو و کاراکاس لقب ناامن‌ترین شهر را پیدا کرده‌اند. لوکزامبورگ امن‌ترین‌ منطقه شهری دنیا اعلام شده است. «مرسر» پس از آن شاخص امنیت شهرها را در گزارش سالانه کیفیت زندگی اضافه کرد که شرکت‌های بین‌المللی برای توسعه کسب‌وکار خود در دنیا این شاخص را مورد توجه قرار دادند.

یک تیم مطالعاتی متشکل از دو زلزله‌شناس ایرانی، ØªÙ‚ویم Ø²Ù„زله‌های کشور را براساس تعداد زمین‌لرزه‌های رخ‌داده در سال جاری با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر منتشر کردند. علی بیت‌اللهی و نگار سودمند در این مطالعه که بر پایه اطلاعات منتشر شده در سایت مرکز لرزه‌نگاری موسسه ژئوفیزیک Ø¯Ø§Ù†Ø´Ú¯Ø§Ù‡ تهران Ø§Ù†Ø¬Ø§Ù… شده است، رنکینگ لرزه‌ای Û³Û± Ø§Ø³ØªØ§Ù† کشور Ø¨Ù‡ لحاظ فراوانی تعداد زمین‌لرزه‌های ثبت شده (Ûµ/ Û² ریشتر به بالا) را اعلام کرده‌اند. در این گزارش همچنین لرزه‌خیزترین و کم‌لرزش‌ترین استان‌های کشور در سال Û¹Û· و همچنین مشخصات لرزه‌ای سایر استان‌ها به لحاظ تعداد زمین‌لرزه‌های رخ داده معرفی‌ شدند. اطلاعات مورد استفاده در این گزارش مربوط به رخدادهای زمین‌لرزه با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر است که تا عصر روز Û²Û² اسفند ماه Û¹Û· به ثبت رسیده است. براساس این گزارش،تعداد زلزله‌های سال Û±Û³Û¹Û· با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر تا ساعات پایانی روز Û²Û² اسفند Û¹Û· بالغ بر ۳۹۰۳زمین Ù„رزه بوده است. اطلاعات منتشرشده حاکی است نسبت زلزله‌های با بزرگی Û´ و بالاتر به زلزله‌های با بزرگی Ûµ/ Û² تا Û´ حدود Ûµ درصد است که نشان می‌دهد به‌طور معمول درصد عمده‌ای از Ø²Ù…ین Ù„رزه‌ها، زلزله‌های خرد بوده‌اند. این موضوع به این معناست که در سال Û¹Û· حدود Û¹Ûµ درصد از زمین‌لرزه‌های ثبت شده از سوی دستگاه‌های لرزه‌نگار زمین‌لرزه‌های خرد با بزرگای کمتر از Û´ ریشتر بوده‌اند که بخش قابل توجهی از آنها یا احساس نشده‌ یا به‌صورت خفیف احساس شده‌اند.

همچنین در سال Û±Û³Û¹Û· تا تاریخ Û²Û² اسفند ۹۷، تنها یک Ø²Ù„زله Ø¨Ø§ بزرگی بالای Û¶ در جنوب غرب سرپل ذهاب، در تاریخ Û´ آذر Û¹Û· رخ داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد حداکثر عمق رخداد زلزله‌های رخ‌داده در پهنه Ø§ÛŒØ±Ø§Ù† Ø²Ù…ین تا حدود Û³Û° کیلومتر و عمق متوسط کانونی زلزله‌های سال Û±Û³Û¹Û· ایران  نیز Û´/ Û±Û° کیلومتر بوده است. توزیع استانی زمین‌لرزه‌های رخ داده با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر در سال Û¹Û· نشان می‌دهد حدود Û³Û° درصد کل زمین لرزه‌های رخ داده در استان کرمانشاه واقع شده‌اند که این میزان به لحاظ تعدد زمین‌لرزه‌های رخ‌داده در این منطقه عدد بالایی است. از سوی دیگر Û±Û¶ درصد زمین‌لرزه‌ها نیز در Ø§Ø³ØªØ§Ù† کرمان Ù‚رار دارند. کمترین تعداد رخداد Ø²Ù„زله Ù†ÛŒØ² در Ø§Ø³ØªØ§Ù† تهران Ø¨Ø§ دو زمین لرزه بوده که معرف سکون لرزه‌ای قابل تاملی در تهران است. از مجموع زمین‌لرزه‌های رخ‌داده تا Û²Û² اسفند ماه سال Û¹Û· با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر که مجموعا Û³Û¹Û°Û³ رخداد زمین‌لرزه بوده است Û³Û·Û±Û¹ زمین‌لرزه معادل Û¹Ûµ درصد زمین‌لرزه‌ها بین Ûµ/ Û² تا Û´ ریشتر بوده‌اند. همچنین Û±Û¶Û¹ رخداد زمین‌لرزه از مجموع کل زلزله‌ها معادل Û³/ Û´ درصد بزرگای بین Û´ تا Ûµ ریشتر داشته‌اند. Û±Û³ زمین‌لرزه برابر با Û³/ Û° درصد نیز مربوط به زمین‌لرزه‌های با بزرگای Ûµ تا Û¶ ریشتر و یک‌زمین‌لرزه نیز با بزرگای بیش از Û¶ ریشتر در بازه زمانی اعلام شده-اول فروردین تا Û²Û² اسفند ماه Û¹Û·-به ثبت رسیده‌اند.

محتوای این گزارش نشان می‌دهد بر اساس تعداد کل زلزله‌های رخ‌داده در سال ۱۳۹۷، استان‌های کرمانشاه، کرمان، خوزستان، فارس و هرمزگان دارای بیشترین تعداد زلزله و استان‌های تهران، قم، زنجان و البرز دارای کمترین تعداد رخداد زلزله‌های سال Û±Û³Û¹Û· هستند. اطلاعات منتشرشده حاکی است در بازه زمانی اعلام شده (ابتدای سال Û¹Û· تا Û²Û² اسفند ماه امسال)،در استان کرمانشاه مجموعا Û±Û±Û¸Û· رخداد زمین‌لرزه با بزرگای بالاتر از Ûµ/ Û² ریشتر به وقوع پیوسته است. در Ø§Ø³ØªØ§Ù† کرمان Ø¯Ø± همین بازه زمانی Û¶Û²Û± زمین‌لرزه با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر، Ø§Ø³ØªØ§Ù† خوزستان Û³Û±Û¶ زلزله، فارس Û³Û±Û´ زلزله و هرمزگان Û±Û¹Û² زمین‌لرزه به ثبت رسیده است.

از سوی دیگر کمترین زمین‌لرزه‌های با بزرگای Ûµ/ Û² ریشتر در این بازه زمانی مربوط به استان‌های تهران با Û² رخداد زمین‌لرزه، Ù‚Ù… Û´ رخداد زمین‌لرزه، زنجان Û¶ زلزله، البرز Û±Û° زمین‌لرزه و همدان Û±Û´ زمین‌لرزه ثبت شده با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر بوده است. همچنین اطلاعات منتشرشده در این گزارش نشان می‌دهد در گروه زلزله‌های کوچک (بین Ûµ/ Û² تا Û´ ریشتر) استان‌های کرمانشاه، کرمان، خوزستان و فارس دارای بیشترین تعداد رخداد خرد لرزه بوده‌اند. در بازه بزرگی Û´ تا Ûµ ریشتر نیز استان‌های کرمانشاه، کرمان، خوزستان، فارس و هرمزگان دارای مقادیر بیشتری‌اند. در بازه زلزله‌های با بزرگی Ûµ و بالاتر از آن نیز استان کرمانشاه با Û¹ زمین لرزه و کرمان و فارس با دو زلزله در رده‌های اول استان‌های لرزه خیز سال Û±Û³Û¹Û· قرار گرفته‌اند. در این گزارش تاکید شده است که زلزله‌های جانمایی شده در پهنه‌های آبی دریای مازندران، Ø®Ù„یج فارس Ùˆ دریای Ø¹Ù…ان Ø¯Ø± مطالعه انجام شده مورد محاسبه قرار نگرفته است.

براساس این گزارش، در بازه زمانی مورد بررسی در تمام استان‌های کشور در سال Û¹Û· زمین‌لرزه با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² ریشتر به ثبت رسیده است که در نمودار منتشرشده نیز هر کدام از این استان‌ها به لحاظ فراوانی(تعداد)زمین‌لرزه‌های ثبت شده با بزرگای بیش از Ûµ/ Û² در سال جاری طبقه‌بندی شده‌اند. همچنین در سال Û¹Û· تا تاریخ اعلام شده(Û²Û² اسفند)،در Û²Û³ استان کشور زمین‌لرزه با بزرگای Û´ تا Ûµ ریشتر به ثبت رسیده‌ است و در سایر استان‌های کشور چنین زمین‌لرزه‌ای به وقوع نپیوسته است. توزیع زمین‌لرزه‌های رخ‌داده در سال Û¹Û· تا Û²Û² اسفند ماه نیز حاکی است در این بازه زمانی مجموعا در Û· Ø§Ø³ØªØ§Ù† کشور Ø²Ù…ین‌لرزه با بزرگای بین Ûµ تا Û¶ ریشتر به وقوع پیوسته و در سایت مرکز لرزه‌نگاری کشور وابسته به موسسه ژئوفیزیک Ø¯Ø§Ù†Ø´Ú¯Ø§Ù‡ تهران Ù†ÛŒØ² به ثبت رسیده است.

معنای سکون لرزه‌ای پایتخت

در این گزارش به شرایط خاص تهران به لحاظ کم‌لرزش‌ترین استان کشور در میان سایر استان‌ها با وجود گسل‌های لرزه‌زای متعدد در آن و به خصوص در Ø´Ù‡Ø± تهران Ø§Ø´Ø§Ø±Ù‡ شده است. محققان این پژوهش معتقدند نکته جالب توجه این است که با اینکه استان تهران را گسل‌های متعددی در بر گرفته و از نظر نقشه پهنه‌بندی خطر زلزله (نقشه آیین‌نامه Û²Û¸Û°Û° ویرایش Û´) مساحت عمده‌ای از گستره این استان در زون خطر بسیار بالا قرار می‌گیرد، اما تعداد کم رخداد زلزله‌ها در این پهنه قابل توجه است. چنین به‌نظر می‌رسد که نه تنها در سال Û±Û³Û¹Û· و بلکه تجربه‌های مربوط به رخدادهای زمین‌لرزه از چند سال اخیر،حاکی است که گستره Ø§Ø³ØªØ§Ù† تهران Ø¯Ø± یک سکون لرزه‌ای قابل توجه به‌ سر می‌برد. نتیجه‌گیری موجود در این گزارش از شرایط خاص Ø´Ù‡Ø± تهران Ø¨Ù‡ لحاظ وضعیت لرزه‌خیزی حاکی است؛ با توجه به شرایط لرزه‌ای خاص تهران و قرار گرفتن آن روی گسل‌های متعدد با قابلیت لرزه‌زایی قابل توجه، این امر(قرار گرفتن تهران در رتبه اول کم‌لرزش‌ترین استان کشور در سال Û¹Û·) به‌نظر، بیشتر بیانگر پدیده قفل‌شدگی گسل‌های اطراف تهران بوده تا به معنی نبود تنش تکنوتیکی در این استان.

به این ترتیب، لازم است که پایش دینامیسم گسل‌ها و تغییر شکل‌ها و تغییر در مختصات نقاط نشانه به‌طور جدی برای استان و کلان‌شهر تهران اجرایی شود و مطالعات مورد نیاز در این باره انجام شود؛ این محققان پیش از این و در پژوهش دیگری درباره وضعیت لرزه‌خیزی تهران و نواحی اطراف Ù¾Ø§ÛŒØªØ®Øª Ú©Ù‡ جزئیات آن در «دنیای اقتصاد» منتشر شد، اعلام کردند نتیجه به‌دست‌آمده از این پژوهش‌ها در این باره نشان می‌دهد از یک زاویه، عدم وقوع تنش لرزه‌ای در پهنه مورد بررسی(تهران و برخی نواحی اطراف آن) به‌رغم تجمع گسل‌های فعال،اصلی،جوان و کاری در این محدوده، طی دست‌کم دو سال گذشته می‌تواند احتمال افزایش خطر مربوط به وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر در نتیجه تجمع کنش لرزه‌ای را تقویت کند. به‌عبارت دیگر سکون لرزه‌ای در گستره‌ای که در آن گسل‌های اصلی وفعال قرار دارند اما در یک بازه زمانی مشخص فاقد تحرکات لرزه‌ای هستند، می‌تواند از یک زاویه نشان‌دهنده احتمال تجمع تنش‌ها در یک ناحیه گسلی در نتیجه قفل‌شدگی گسل‌ها و تقویت احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر در سال‌ها و دوره‌های بعد باشد.

2323

منبع: خبر آنلاین گروه دانش

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *